2012-01-18,06:19:06, Adamlambertson, :
Zarzadzanie powinno sie do nauk ekonomicznych. Od poczatku XX wieku, od momentu zarzadzanie prbowano podeprzec na naukowych podstawach, az do lat 60. XX wieku administracja pojmowane bylo w charakterze akcja kierownicze, obejmujace nastepujace sekwencje postepowania: Programowanie, Organizowanie, Decydowanie, Uzasadnianie oraz Kontrolowanie, nazywane klasycznymi funkcjami zarzadzania. Klasyczne funkcje zarzadzania wyrznil najwyzszy "klasyk" zarzadzania Henri Fayol. Lecz paradygmat zarzadzania zmienil sie od momentu tego czasu radykalnie, tedy warto ponowic sie az do starszej, w wyzszym stopniu oglnej definicji: zarzadzanie owo umiejetnosc albo rutyna rozumnego stosowania srodkw w celu osiagniecia wyznaczonych celw.
(Zob. tez: Zarzadzanie, Koordynowanie)
Inne definicje zarzadzania:
Zarzadzanie jest sztuka osiagania zamierzonych rezultatw z wykorzystaniem innych ludzi, zarzadzajacy (menedzerowie) osiagaja cele organizacji na skros organizowanie pracy innych, i nie przy uzyciu praktykowanie zadan osobiscie.
Zarzadzanie to dzialanie kierownicza polegajaca na ustalaniu celw tudziez powodowaniu ich realizacji w organizacjach podleglych zarzadzajacemu, na podstawie wlasnosci srodkw produkcji ewentualnie dyspozycji nimi (wg Gilinskiego).
Zarzadzanie to akcja polegajace na dysponowaniu zasobami (wg prof. T. Pszczolowskiego).
Zarzadzanie owo asortyment dzialan (planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrola) skierowanych na zasoby organizacji (ludzkie, finansowe, rzeczowe, informacyjne) wykorzystywanych z zamiarem osiagniecia celw organizacji. (wg Griffina).
Zarzadzanie to porzadkowanie chaosu (wg prof. B.R. Kuca)
W odniesieniu do organizacji gospodarczych zamiast slowa kierowanie uzywa sie od czasu do czasu terminu administracja biznesu (ang. Business Administration). Funkcja administracji biznesu ujmuje krtkie okreslenie: "Administracja biznesu ma zapewnic, by zostalo zrobione to, co ma znajdowac sie zrobione". Zarzadzanie biznesu jest dyscyplina akademicka, oraz lancuch uniwersytetw i szkl biznesu nadaje kategoria magistra sposrd tej dyscypliny (Master of Business Administration, w skrcie MBA).
Spis tresci <ukryj>
1 Zagadnienie zarzadzania
2 Rzecz zarzadzania w organizacjach
3 Administracja operacyjne - zarzadzanie czynnikami konkurencyjnosci
4 Inne podmioty zarzadzania
5 Teoretycy zarzadzania
6 Zobacz tez
7 Linki zewnetrzne
Przedmiot zarzadzania<edytuj>
Podmiot zarzadzajacy nie zawsze jest tym, kto wyznacza cele. Przykladem takiej sytuacji prawdopodobnie znajdowac sie organizacja wojskowa, ktra ma do spelnienia okreslona misje, przeciez ani niewiasta sama, ani jej dowdcy (podmioty zarzadzajace) nie formuluja tej misji. Formuluja jakkolwiek zadania (co jest az do zrobienia) tudziez okreslaja wartosci docelowe (ang. targets), inaczej wyniki, jakie wypada dochrapac sie. Przyklad ten pokazuje, ze zrzeszenie jest srodkiem osiagania celw, natomiast wskutek tego jest przedmiotem zarzadzania. Inne typowe przedmioty zarzadzania majace tozsamosc to zagroda, ansambl ludzi, czlon. Zwykle wypelniaja one klasyczne funkcje zarzadzania, przeto - prcz wyjatki - powiemy, ze temat zarzadzania majacy identycznosc jest na caloksztalt podmiotem zarzadzania.
Z wyjatkiem szczeglnych przypadkw, podczas gdy np. kierowanie osobistym budzetem za pomoca pojedyncza osobe czy tez komenderowanie gospodarstwa w pelni samowystarczalnego, osiaganie zamierzonych wynikw zalezy czesciowo od dzialania innych podmiotw. W takim razie administracja obejmuje i relacje (zwiazki) podmiotu sposrd otoczeniem.
Kazdy osoba w swym dzialaniu wykorzystuje zasoby. Zasoby sa przedmiotem zarzadzania. Do najwazniejszych naleza zasoby ludzkie (sila robocza i jej kwalifikacje), zasoby finansowe, aktywa materialne (srodki trwale) oraz Chronos. Niedawno raz za razem wiekszego znaczenia w dzialaniu organizacji nabieraja zasoby srodowiska naturalnego oraz zasoby niematerialne (np. licencje, prawa autorskie), madrosc i zaleznosci z otoczeniem spoleczno-gospodarczym zaliczane do zasobw kapitalu niematerialnego (ang. intangibles, intangible capital). Wiec w zarzadzaniu zasobami wyrzniamy najczesciej:
zarzadzanie zasobami ludzkimi,
zarzadzanie finansowe,
zarzadzanie aktywami,
zarzadzanie czasem,
zarzadzanie srodowiskiem,
zarzadzanie wiedza,
<a href=http://www.kozminski.edu.pl/pl>Studia prawo</a>
zarzadzanie kultura
zarzadzanie relacjami, w zasadzie istotne niedawno zarzadzanie zwiazkami sposrd klientem,
zarzadzanie kapitalem niematerialnym,
zarzadzanie problemami,
zarzadzanie konfliktami,
zarzadzanie stresem,
zarzadzanie jakoscia,
zarzadzanie ryzykiem,
zarzadzanie emocjami,
zarzadzanie nieruchomosciami,
zarzadzanie wartoscia firmy - Value Based Management.
Przedmiot zarzadzania w organizacjach<edytuj>
Przeznaczeniem organizacji jest systematyzowanie (porzadkowanie) dzialania jej uczestnikw w taki metoda, tak aby realizowala swa misje, osiagala pozadane wyniki badz wykonywala swe zadania w sasiedztwie optymalnym wykorzystaniu (zuzyciu) zasobw.
Przedmiotem zarzadzania oglnego (ang. General Management) jest organizacja jak kompleks. Do zadan zarzadzania oglnego nalezy zarzadzanie strategiczne, budowanie struktur organizacyjnych oraz administracja zasobami ludzkimi zas aktywami. Oprcz tego w nowym paradygmacie zarzadzania kladzie sie duzy emfaza na wladza tudziez ksztaltowanie kultury korporacyjnej.
Przedmiotem zarzadzania funkcjonalnego sa zadania albo autonomicznych czesci organizacji, ktre nazywamy funkcjami. Wedle jednej sposrd definicji (H. James Harrington) zatrudnienie w organizacji owo ansambl ludzi wykonujacych to samo misja. Najwazniejsza dziedzina zarzadzania funkcjonalnego jest kierowanie operacjami, utozsamiane ongis z zarzadzaniem produkcja, oraz dzisiaj czestokroc okreslane oglniej jak administracja wytwarzaniem wyrobw a uslug. Teraz wzgledne waga zarzadzania funkcjonalnego zmniejsza sie, skoro w raz po raz wiekszym stopniu uzupelniane jest ono i czesciowo zastepowane zarzadzaniem procesowym.
Przechodzenie z zarzadzania funkcjonalnego na kierowanie procesowe jest zjawiskiem charakterystycznym dla wspomnianej zmiany paradygmatu zarzadzania. W tym nowym paradygmacie zarzadzanie operacjami mozna odnosic sie jak zarzadzanie czynnikami konkurencyjnosci.
Zarzadzanie operacyjne - administracja czynnikami konkurencyjnosci<edytuj>
Wyrznia sie trjka klasyczne czynniki konkurencyjnosci: forma, koszt natomiast roznoszenie. Rekojmia wymaganej za pomoca targ jakosci produktu (wyrobu czy tez uslugi lub pakietu produkty+uslugi), kosztu nabycia oraz uzytkowania produktu i wymaganej ilosci, rznorodnosci, terminowosci dostaw produktu tudziez szybkosci realizacji zamwien decyduje o konkurencyjnosci produktu, alias o jego atrakcyjnosci rynkowej w porwnaniu sposrd innymi produktami. Prcz czynnikw klasycznych duzego znaczenia nabieraja niedawno takie czynniki, kiedy bieglosc obslugi klientw (ang. Customer Service) tudziez cechy jakosci wykraczajace niezaleznie od jakosc konstrukcji tudziez wykonania, np. ekologicznosc tudziez obronnosc produktu a procesu produkcji.
Zapewnienie jakosci na sposb tradycyjny jest zadaniem kontroli jakosci. Nadzorowanie jakosci jest funkcja organizacyjna. Kontrola jakosci wykonuje swoje obowiazek w w sposb, iz z wytworzonych produktw wybiera produkty spelniajace wymagania zas kwalifikuje je jak nadajace sie do przekazania klientowi zewnetrznemu czy tez wewnetrznemu. Produkty nie spelniajace wymagan zostaja odrzucone przy uzyciu kontrole jakosci natomiast kierowane do poprawek, do naprawy albo do zlomowania.
Zapewnienie jakosci na strategia nowoczesny (w nowym paradygmacie zarzadzania) polega na zapewnieniu doskonalosci procesu wytwarzania oraz dostarczania. Podstawa takiego postepowania jest twierdzenie, ze o ile utwr na kazdym etapie procesu jest wysokiej jakosci, owo na wyjsciu procesu powstaje towar wysokiej jakosci. W praktyce parametry charakteryzujace forma produktu musza zawierac w sobie sie w okreslonych a waskich granicach. Jezeli nie inaczej jest, mwi sie, iz tok jest stabilny. Gdy chociaz zostanie stwierdzone, ze ktrys sposrd parametrw jakosci produktu nie miesci sie w zadanych granicach, wypada poszukac w procesie miejsc, ktre sa przyczyna defektu, i odtad skreslic owe przyczyny. W w sposb realizowane jest sprzezenie zwrotne miedzy wyjsciem procesu, zas miejscami w procesie decydujacymi o jego doskonalosci.
Opisany tryb sterowania procesem jest istota Kompleksowego Systemu Sterowania dzieki Stan - (ang. TQC - Total Quality Control). W praktyce olbrzymia gros procesw to procesy nieciagle. W takich procesach zarwno analizowanie, gdy zas jakosc produktu na wyjsciu maja nature statystyczna. W odniesieniu az do takich przypadkw zas w odniesieniu do procesw biznesowych mwimy o statystycznym sterowaniu procesami (ang. SPC - Statistical Process Control).
Zarzadzanie kosztami na strategia stereotypowy ma na celu redukcje kosztw dzialania organizacji. Dwa najpowszechniejsze srodki prowadzace do tego to kontroling kosztw polegajacy na narzuceniu dyscypliny budzetowej (patrz: budzet, budzetowanie) wszystkim komrkom organizacyjnym a czynienie oszczednosci.
W zarzadzaniu procesowym miast o redukcji kosztw mwi sie o redukcji strat. Podstawa programu redukcji strat jest pogrupowanie strat. W odniesieniu do niektrych procesw natomiast funkcji, takich gdy proces produkcji, azaliz koszty utrzymania ruchu, punktem wyjscia do klasyfikacji strat jest podzial standardowa (np. sidemka rodzajw strat produkcyjnych, tzw. Szstka Wielkich Strat w pierwszym standardzie Total Productive Maintenance, szesnascie glwnych strat w drugim standardzie tego systemu). W praktyce najpowszechniejszym przedsiewzieciem majacym na celu redukcje strat jest eliminowanie z procesu wszystkich elementw, ktre nie przynosza wartosci dodanej, sa marnotrawstwem (patrz Muda). Przedsiewzieciem kompleksowym jest wyszczuplanie procesw (ang. streamlining). Najczesciej nie ogranicza sie ono do eliminowania elementw zbednych, chociaz wymaga przeprojektowania procesu. Podstawowa metodologia wyszczuplania procesw, rwniez produkcyjnych podczas gdy a biznesowych, jest inzynieria przemyslowa - metanauka wspierajaca administracja operacyjne, traktowana cyklicznie w charakterze samodzielna zasieg zarzadzania.
Najprostszy przypadek konkurowania w oparciu o koszty to konkurencja cenowa. Na niektrych rynkach, przede wszystkim rynkach profesjonalnych, wysoka oplata produktu jest akceptowana ponizej warunkiem niskich kosztw eksploatacji produktu zas niskich kosztw wylaczenia produktu sposrd eksploatacji. W takich przypadkach towar konkurencyjny kosztowo to towar o niskim koszcie cyklu zycia.
Dostawa jak czynnik konkurencyjnosci jest poprawnie wiazka kilku rznych czynnikw, ktre - zaleznie odkad stosunki (gl. od czasu obszaru produktowo-rynkowego i sytuacji konkurencyjnej) - maja wieksze lub mniejsze ranga. Do najwazniejszych sposrd nich wypada solidnosc dostaw, czyli obciaznik dzieki dostawce obietnic dotyczacych terminu dostawy. Teraz rosnie donioslosc szybkosci dostaw, inaczej czasu, jaki uplywa od momentu momentu otrzymania zamwienia przy uzyciu dostawce az do momentu dostarczenia towaru na polozenie przeznaczenia. Czynnikiem podstawowym jest przyrzeczenie wymaganej ilosci towaru, tymczasem w ramach tego rosnie ranga rznorodnosci produktw. Jarmark wymaga jako ze coraz to bardziej rznorodnych produktw dostarczanych coraz to czesciej a w raz za razem mniejszych partiach. Dokonanie tego warunku wymaga elastycznosci systemu produkcyjnego, ktra jest tym wieksza, im krtszy Chronos a pomniejszy wartosc przestawiania (przezbrajania - patrz SMED).
Jak wspomniano do gry, forma, cena i dostawa nie sa jedynymi czynnikami konkurencyjnosci. Zapewnienie pozostalych waznych obecnie czynnikw konkurencyjnosci odbywa sie na krzyz kierowanie srodowiskiem natomiast zarzadzanie bezpieczenstwem.
Wyszczuplanie procesu tak bywa prowadzi za jednym zamachem do jego przyspieszenia.
Prawidlowo prowadzone przeprojektowanie procesu pozwala osiagnac symultanicznie redukcje kosztw i poprawe jakosci produktu. Przeprojektowanie radykalne procesw biznesowych to reengineering, jaki praktyczny jest aktualnie wielce rzadko, dlatego ze radykalizm jego metodologii przynosi w warunkach przemyslowych na ogl wiecej efektw negatywnych, anizeli pozytywnych. Az do mniej radykalnych metodologii doskonalenia procesw naleza Business Process Redesigning a Ulepszanie Procesw Biznesowych (ang. Business Process Improvement).
Inne podmioty zarzadzania<edytuj>
Gospodarka przyswajajaca (zbieractwo, lowiectwo, rybolwstwo, pierwotne rolnictwo) wykorzystuje ograniczone zasoby naturalne, totez jej celem jest nie nic bardziej blednego pozyskiwanie tudziez wykorzystanie tych zasobw, lecz plus ich zabezpieczenie. Wystepuja tedy lecz niektre, niezbedne elementy zarzadzania, jak rozbicie pracy, planowanie robt gospodarskich zas koordynowanie ich i proste czynnosci administracyjne, gdy rejestracja inwentarza.
W gospodarce pierwotnej (samowystarczalnej) podobnie jak w gospodarce przyswajajacej natomiast w wielu formach gospodarki kolektywnej (np. zagospodarowanie dzialw wodnych, gospodarka lesna) utwr na ogl nie ma ustalonej ceny, wskutek tego nie musi dziac sie po tej stronie w ogle administracja finansowe. Nie wystepuje po tej stronie kierowanie strategiczne, natomiast administracja operacyjne ogranicza sie do organizacji pracy.
W gospodarstwach rolnych i w najprostszych formach dzialalnosci gospodarczej, jak blahy handel, uslugi oraz wytwrczosc (rzemioslo) wystepuja elementy strategii tudziez zarzadzania zasobami (poniewaz wystepuje substytucja pracy, kapitalu natomiast energii), administracja jakoscia zas organizacja pracy. Kategoria wynikowa jest po tej stronie zysk badz placa, wystepuje tedy administracja zakupami, pomimo tego nie wystepuje administracja kosztami.
W gospodarstwach domowych podstawowym zagadnieniem zarzadzania jest przeznaczenie dochodu tudziez dysponowanych zasobw pracy i czasu posrodku konsumpcje biezaca (w tym odpoczynek, laba a rozrywka), oszczednosci a inwestycje w przyszlosc (np. edukacje).
Szczeglna dziedzina zarzadzania jest administracja osobiste, ktrego podmiotem jest jednostka, i przedmiotem na pelnia jej budzet czasu. Zarzadzanie od czasu do czasu w srodku paragraf wyjscia bierze uswiadomienie sobie przez jednostke hierarchii wartosci dotyczacej tego, co jest w celu niej grunt w jej zyciu. Celem jest racjonalne gospodarowanie od czasu do czasu, tzn. alokowanie go wg priorytetw wynikajacych z owej refleksji. Zdolnosc zarzadzania kiedy niekiedy bywa dodatkowo istotnym atutem pracownika w organizacji.
Inna szczeglna dziedzina zarzadzania sa sytuacje szczeglne; wyrznia sie na przyklad kierowanie katastrofami, administracja konfliktami, zarzadzanie kryzysowe.
Historycznie najwczesniejsza, w pelni dojrzala dziedzina zarzadzania jest kierowanie terytorialna natomiast panstwowa. Najwczesniej uksztaltowala sie zarzadzanie w zamian (prawdopodobnie w 2 polowie VI tysiaclecia p.n.e.), jako ze miasta powstaly przedtem powstaly panstwa.
Teoretycy zarzadzania<edytuj>
|